Epoki Blog o epokach

Młoda Polska to kolejna epoka, która nastała po pozytywizmie. Czasami w związku z nazwą tej epoki używa się także kilka innych określeń. Jest to neoromantyzm czy modernizm. Nazwa tej epoki wywodzi się ze znanego wszystkim cyklu artykułów pod tytułem „Młoda Polska”. Napisał je Artur Górski. W Polsce początek tej epoki to rok 1891, czyli czas, kiedy Kazimierz Przerwa-Tetmajer wydał swój pierwszy tom poezji. Koniec to natomiast rok 1918, czyli rok, w którym Polsce udało się w końcu po wielu bitwach i wojnach odzyskać niepodległość. W tym okresie bardzo do przodu poszła sztuka. Rozwinęło się bardzo szybko dużo kierunków artystycznych, które wniosły bardzo wiele do naszego życia. Najbardziej znany był impresjonizm, symbolizm, ekspresjonizm a także secesja. W literaturze natomiast bardzo rozwinęła się poezja. Do najbardziej znanych gatunków tamtej epoki zaliczyć można dramat, opowiadania, powieści, hymny a także lirykę impresjonistyczną. Charakterystyczne było to, iż pojawiały się tam różne poglądy koncepcje. Zaliczyć do nich można modernizm, który podkreślał nowoczesne poglądy jakie się pojawiły w tej epoce, dekadentyzm, czyli niechęć do życia, odczuwanie bezsilności a także symbolizm i ekspresję. To ważna epoka, która wprowadziła wiele nowych rzeczy do tej pory nie znanych i nie rozpowszechnianych.

W Polsce epoka nazwana pozytywizmem rozpoczęła się w roku 1864, kiedy to nastąpił upadek powstania styczniowego. Koniec to natomiast rok 1891, kiedy to Kazimierz Przerwa-Tetmajer wydał drugą serię Poezji. W Europie jednak epoka ta została nazwana realizmem i rozpoczyna się w latach sześćdziesiątych dziewiętnastego wieku, a kończy się około roku 1890-1895. W epoce tej bardzo dobrze rozwinęła się literatura. Głównymi gatunkami, jakie powstały w tym okresie była powieść realistyczna, powieść tendencyjna, nowela, felieton oraz kronika tygodniowa. Do znanych pisarzy oraz poetów zaliczyć należy Adama Asnyka, Marię Konopnicką, Bolesława Prusa, który napisał „Lalkę”, Henryka Sienkiewicza, który napisał „Latarnika”, a także autorkę powieści „Nad Niemnem” Elizę Orzeszkową. Wielu ludzi w czasach pozytywizmu głosiło ważne hasła oraz filozofowie. Należy do nich między innymi asymilacja Żydów, która miała na celu włączenie ich do społeczeństwa pracującego dla Polski, emancypacja kobiet, czyli ich wyjście z izolacji i uświadomienie ich praw, a także ewolucjonizm, czyli przekonanie, że świat się zmienia stopniowo, lecz ciągle i trwale. Praca u podstaw, czyli zainteresowanie się słabszymi warstwami społeczeństwa takimi jak chłopi, czy robotnicy bardzo dużo zmieniła, gdyż zwrócono na nich uwagę. Pozytywizm to bardzo ważna epoka, w której bardzo rozwinęła się nauka.

Romantyzm to jedna z epok, która rozpoczęła się w Europie pod koniec osiemnastego wieku i trwała aż do połowy wieku dziewiętnastego. W Polsce natomiast wydarzenia historyczne miały wpływ na dokładne ustalenie granic. Za początek uznaje się rok 1822, kiedy to Adam Mickiewicz wydał pierwszy tom „Poezji”. Koniec to natomiast rok 1963. Był to rok, kiedy wybuchło powstanie styczniowe. Architektura romantyczna wyróżniała się natomiast tym, iż budynki miały w sobie coś tajemniczego, ale i tajemniczego. Musiały być one asymetryczne a zarazem interesujące. Najczęściej używane były w tym okresie pojęcia związane z neogotykiem czy eklektyzmem. Neogotyk nawiązywał do średniowiecznych budowli i był charakterystyczny dla świętych rezydencji, czy kościołów. Ekletyzm natomiast to technika, w której łączy się różne rodzaje stylów architektonicznych. W literaturze natomiast często przewijał się bohater romantyczny. Był on rozdarty wewnętrznie, zbuntowany, skłocony ze światem, pełen emocji i nieszczęśliwie zakochany. Najbardziej znanymi bohaterami tej epoki był: Werter, Kordian, Gustaw, Konrad Wallenrod, czy znany z Pana Tadeusza Jacek Soplica. Romantyzm to epoka, w której miało miejsce dużo ważnych wydarzeń historycznym i to one w pewien sposób wpłynęły na jej kształt.

Pomiędzy barokiem a romantyzmem znajduje się kolejna ważna epoka nazywana oświeceniem. Jest ona często określana epoką rozumu, czy też epoką filozofów. W Europie rozpoczęła się ona w latach osiemdziesiątych siedemnastego wieku, natomiast w Polsce w latach trzydziestych osiemnastego wieku. Koniec polskiego oświecenia uznaje się w roku 1822, kiedy to Adam Mickiewicz wydał „Ballady i romanse”. W epoce tej dokonało się wiele zmian. Odeszło się od poglądów, że to Bóg jest w centrum, a najważniejszy stał się racjonalizm. Uważano, że teraz to rozum góruje nad wiarą a wiara nie jest najważniejsza, tak jak było to wcześniej. Drugim równie ważnym prądem był w tym okresie empiryzm. Polegał on na tym, iż uważano, że świat można poznać tylko za pomocą własnych doświadczeń i obserwacji. Później pojawiła się także odmiana empiryzmu, czyli sensualizm. Tutaj ludzie uważali, że zmysły są najważniejsze i odgrywają bardzo ważną rolę. To one według nich były źródłem wiedzy. W sztuce panował natomiast klasycyzm. Był on oparty na motywach starożytnych, gdyż ludzie z tej epoki uważali, że we wszystkich dziedzinach sztuki starożytność była doskonała. Budowle miały więc kolumny, łuki triumfalne, arkady czy portale. Chociaż oświecenie czerpało swoje wzorce ze starożytności to powstały wtedy równie ważne, piękne i wartościowe budowle.

Kolejną epoką po renesansie jest barok. Skąd jednak pochodzi ta nazwa? I dlaczego barok? Tak więc nazwa tej epoki wywodzi się z włoskiego słowa „barocco”. Jednak ustalenie czasowych ram jest bardzo trudne. Uważa się natomiast, iż był to wiek siedemnasty. Filozofia, która panowała w tej epoce najważniejszą uwagę skupiała na Bogu. Był to teocentryzm a Bóg zajmował najważniejsze miejsce w życiu każdego człowieka. Bardzo znanym filozofem był tez Kartezjusz i Blaise Pascal. Kartezjusz mówił o tym, aby wszystko robić przy pomocy rozumu, gdyż według niego to tylko rozum mógł pomóc w poznaniu całego świata. Pascal był jednak innego przekonania i uważał inaczej. Według niego najważniejszą rolę pełniło serce i uczucie. W Polsce w czasie baroku panowało wiele wojen i bitw. Stworzona została także pewnego rodzaju kultura o nazwie sarmatyzm. Typowy Sarmata był pobożny, zachwycał się sztuką baroku i nosił charakterystyczny dla nich strój. Często byli oni jednak niewykształceni i wierzyli, że ich pozycja jest uprzywilejowana. Także w architekturze widać cechy charakterystyczne tej epoki. Przykładem jest Bazylika Świętego Piotra w Rzymie. Budowle te były bogate i panował tam przepych i brak skromności. Barok jest więc epoką, którą możemy podziwiać także w dzisiejszych czasach.

Renesans, lub inaczej odrodzenie to kolejna epoka, która nadeszła po średniowieczu. Jest to okres w historii, który trwał od XIV wieku, aż do wieku XVI. W Polsce natomiast epoka ta trwała od XV wieku, aż do końca XVI. Tutaj jednak Bóg nie był już w centrum tak jak w poprzedniej epoce. Teraz to człowiek był najbardziej interesującą istotą. Bardzo duży nacisk kładziono na jego wykształcenie i na naukę. Jednak coraz bardziej i dogłębniej chciano poznać człowieka od zewnątrz. W epoce tej rozwinęły się też charakterystyczne gatunki literackie. Była to sielanka, fraszka, pieśń, tren czy elegia. Tren to utwór o charakterze żałobnym, który rozpamiętuje zmarłą osobę. Bardzo znanym autorem był Jan Kochanowski, który pisał je po śmierci swojej córeczki. Elegia to natomiast utwór, który wyraża smutek oraz żal, który jest związany z rozstaniem się z czymś lub kimś, co było dla nas bardzo ważne. Pieśń to gatunek wywodzący się z liryki, który ma bardzo prostą budowę, składnię i jest ona melodyczna. Fraszka to natomiast utwór żartobliwy i na niezbyt poważny temat. Kończy go zazwyczaj morał, który daje nam pouczenie na przyszłość. Sielanka natomiast przedstawia życie ludzi na wsi i zawiera wiele opisów życia związanego z wsią. Renesans był też czasem wielu reformacji, które zostały przeprowadzone i dlatego też nosi on nazwę odrodzenia.

Średniowiecze to epoka, która znajduje się między starożytnością i renesansem. Nazwa tej epoki została wprowadzona już w tamtych czasach i wywodzi się z języka łacińskiego a dokładniej z określenia medius aevus, które oznacza wiek średni. Epoka ta jest uznawana za czas, w którym kultura antyczna upadła i w związku z tym przez bardzo długi okres traktowano ją jako coś złego. Nie zauważano jednak tego, co dobrego ona wniosła. W Europie średniowiecze rozpoczęło się w 476 roku, gdy upadło Cesarstwo Zachodniorzymskie natomiast za zakończenie uznaje się dwie daty 1453 lub 1492 rok. W roku 1453 upadł Konstantynopol, natomiast w 1942 roku Krzysztof Kolumb odkrył Amerykę. W Polsce natomiast za początek epoki uznaje się 966 rok, gdy to Mieszko I przyjął chrzest Polski a koniec średniowiecza to rok 1474, gdy to pokazał się pierwszy druk w Polsce. Jak w każdej epoce tak i w średniowieczu są charakterystyczne cechy. Najważniejszy był wtedy Bóg. To on stał w centrum i panował wtedy teocentryzm, czyli pogląd, który mówił o tym, iż wszystkie sprawy należy kierować do Boga. Z tego okresu wywodzi się też najstarszy drukowany polski test „Bogurodzica”, który ma szczególne znaczenie. Pojawiły się również dramaty liturgiczne, czy misterium. Tak więc średniowiecze także wniosło coś nowego do kultury naszego kraju.

Istnieje wieje rodzaju epok. Jak wiadomo są epoki związane z dziejami świata, z techniką a także epoki w literaturze. Każda z nich jest niepowtarzalna i wyróżnia się czymś szczególnym. Ma swoje cechy charakterystyczne. Składać się ona może nieraz także z mniejszych okresów. Jednak wyznaczenie danej epoki nie zawsze było takie łatwe. Jej ramy czasowe często bardzo trudno było wyznaczyć. Jest to związane z tym, że przejście z jednej epoki do kolejnej wiązało się z istotnymi zmianami. Należały do nich przemiany związane z innymi prądami w danej epoki, z budownictwem oraz z kulturą. Jednakże zmiany te nie następowały nagle z dnia na dzień, lecz stopniowo i nieraz trwały one kilka lub kilkanaście lat. Aby w pewien sposób jednak uporządkować naszą historię przejście pomiędzy epokami zostało określone jakąś datą, która była związana z ważnym wydarzeniem, które miało wtedy miejsce. W każdej epoce bardzo ważne były filozofie jakie panowały. To one także odegrały dużą role przy rozdzielaniu epok literackich. Epoki literackie pomagają nam w dokładniejszy i lepszy sposób zebrać i poszukać wszystkie informacje o poszukiwanym okresie czasu.